برنامه راهبردی گروه ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
چشمانداز (Vision)
تبدیل شدن به قطب برتر ژنتیک پزشکی در سطح ملی و منطقهای با رویکرد تلفیق آموزش، پژوهش و خدمات بالینی.
مأموریت (Mission)
ارتقای سلامت جامعه از طریق تربیت نیروی متخصص، تولید دانش روزآمد و ارائه خدمات ژنتیک بالینی و مشاورهای با استانداردهای بینالمللی.
ارزشهای محوری
- تعهد به اخلاق حرفهای و رازداری بیماران
- نوآوری و بهروز بودن در دانش ژنتیک
- همکاری بینرشتهای و کار تیمی
- پاسخگویی به نیازهای جامعه
اهداف راهبردی و راهکارها
۱. آموزش
هدف: ارتقای کیفیت آموزش نظری و عملی دانشجویان، دستیاران و متخصصان در حوزه ژنتیک پزشکی و ایجاد توانمندیهای کاربردی متناسب با نیازهای بالینی و پژوهشی روز.
- هماهنگسازی محتوای دروس با آخرین پیشرفتهای ژنتیک مولکولی، ژنومیک و پزشکی دقیق
- تقویت آموزش عملی و مهارتمحور و افزایش توانمندی عملی دانشجویان در آزمایشگاه و کلینیک
- برگزاری کارگاههای عملی منظم برای تکنیکهای پایه (PCR، توالییابی سنگر، کاریوتایپ) و پیشرفته (NGS، MLPA، آنالیز میکرواری)
- راهاندازی دورههای عملی بیوانفورماتیک با تمرکز بر ابزارهای رایج (BLAST، VEP، Alamut، IGV)
- ایجاد دورههای شبیهسازی مشاوره ژنتیک با حضور بیماران استاندارد (Standardized Patients)
- الزام به گذراندن حداقل یک دوره کارآموزی بالینی در کلینیک مشاوره ژنتیک برای دانشجویان
- حمایت از اساتید برای گذراندن فرصتهای مطالعاتی کوتاهمدت در مراکز معتبر بینالمللی
- برگزاری جلسات ژورنال کلاب هفتگی با محوریت مقالات جدید ژنتیک
- تشویق اساتید به شرکت در کنگرههای ملی و بینالمللی و ارائه یافتههای خود
- ترجمه و انتشار منابع آموزشی روز دنیا به زبان فارسی
- برگزاری دورههای بازآموزی سالانه با امتیاز بازآموزی برای متخصصان ژنتیک، اطفال، داخلی و زنان
- طراحی وبینارهای ماهانه با موضوعات روز ژنتیک برای مخاطبان سراسر کشور
- تولید محتوای آموزشی آنلاین (ویدئو، پادکست، اینفوگرافیک) برای دسترسی آسانتر
- برگزاری کارگاههای آموزشی برای پزشکان عمومی در زمینه ارجاع صحیح بیماران به مشاوره ژنتیک
۲. پژوهش
هدف: تولید دانش بومی و کاربردی در حوزه ژنتیک پزشکی، انتشار نتایج در مجلات معتبر بینالمللی و تبدیل یافتههای پژوهشی به خدمات بالینی و سیاستهای سلامت.
- تدوین نقشه راه پژوهشی گروه بر اساس آمار بیماریهای ژنتیکی شایع کشور (تالاسمی، SMA، هموفیلی، بیماریهای متابولیک ارثی، ناهنجاریهای مادرزادی)
- ایجاد بانک موضوعات پیشنهادی پایاننامه برای دانشجویان بر اساس اولویتهای تعیینشده
- تشویق به پژوهش در حوزههای نوظهور مانند ژنتیک سرطان، فارماکوژنتیک و پزشکی دقیق
- ایجاد بانک نمونههای زیستی (DNA، سرم، بافت) با رعایت اصول اخلاقی و اخذ رضایت آگاهانه
- راهاندازی پایگاه داده بالینی-ژنتیکی بیماران با قابلیت جستجو و آنالیز
- تعریف پروژههای مشترک با مراکز تحقیقاتی دیگر دانشگاههای علوم پزشکی کشور
- همکاری با پژوهشکدهها و شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه ژنتیک و بیوتکنولوژی
- طراحی و اعتبارسنجی پنلهای ژنی بومی برای بیماریهای شایع ایرانی
- انجام مطالعات فارماکوژنتیک برای تعیین دوز مناسب داروها در جمعیت ایرانی
- توسعه بیومارکرهای تشخیصی و پیشآگهی برای سرطانهای شایع (پستان، کولورکتال، معده)
- همکاری با شرکتهای دانشبنیان برای تولید کیتهای تشخیصی داخلی
- مستندسازی یافتههای پژوهشی و ارائه به سیاستگذاران سلامت برای تصمیمگیری
- هدفگذاری انتشار حداقل ۲۰ مقاله ISI در سال (با رشد سالانه ۱۰٪)
- تشویق به انتشار در مجلات با ضریب تأثیر بالا (Q1 و Q2)
- ارائه حداقل ۵ سخنرانی یا پوستر در کنگرههای ملی و بینالمللی سالانه
- انتشار نتایج پژوهشها به زبان ساده برای عموم جامعه (گزارشهای خبری، اینفوگرافیک)
۳. خدمات بالینی و مشاوره ژنتیک
هدف: ارائه خدمات تشخیصی، مشاورهای و پیشگیرانه ژنتیک با استانداردهای بینالمللی، دسترسی عادلانه برای عموم جامعه و ادغام مؤثر با نظام سلامت کشور.
- راهاندازی کلینیک مشاوره ژنتیک با دسترسی آسان برای عموم
- توسعه پنلهای تشخیصی برای بیماریهای شایع منطقه
- توسعه آزمایشهای تشخیص پیش از تولد (PND) و تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی (PGD)
- ارائه آزمایشهای غربالگری ناقلین برای زوجین در معرض خطر
- ایجاد خدمات توالییابی کامل اگزوم (WES) و ژنوم (WGS) با تفسیر بالینی
- راهاندازی آزمایشهای فارماکوژنتیک برای تنظیم دوز داروها
- راهاندازی برنامه غربالگری ناقلین برای بیماریهای شایع (تالاسمی، SMA، ناشنوایی) در جمعیت در معرض خطر
- ایجاد بسته آموزشی برای مراکز مشاوره پیش از ازدواج
- همکاری با سازمان بهزیستی و مراکز بهداشت برای شناسایی زوجین در معرض خطر
- ارائه خدمات مشاوره و تشخیص پیش از تولد برای زوجین ناقل
- برگزاری سمینارهای عمومی سالانه با موضوعات ژنتیک و سلامت
- تولید محتوای آموزشی (ویدئو، اینفوگرافیک، پادکست) برای شبکههای اجتماعی
- همکاری با رسانهها برای پوشش اخبار و یافتههای ژنتیک
- برگزاری کارگاههای آموزشی برای معلمان، بهورزان و کارکنان بهداشت
- مشارکت در برنامههای غربالگری ملی و اطلاعرسانی عمومی
۴. زیرساخت و فناوری
هدف: ایجاد زیرساختهای فیزیکی، تجهیزاتی و نرمافزاری لازم برای ارائه خدمات آموزشی، پژوهشی و بالینی در سطح استانداردهای بینالمللی.
- خرید و راهاندازی دستگاه توالییابی نسل جدید (NGS) با ظرفیت مناسب
- ارتقای سیستمهای Real-Time PCR و دیجیتال PCR
- تجهیز آزمایشگاه سیتوژنتیک (کاریوتایپ، FISH، MLPA)
- راهاندازی آزمایشگاه میکرواری (Array-CGH) برای تشخیص ناهنجاریهای کروموزومی
- راهاندازی پایپلاینهای استاندارد آنالیز دادههای WES و WGS
- ایجاد پایگاه داده واریانتهای بومی ایرانی برای تفسیر بهتر نتایج
- توسعه ابزارهای هوش مصنوعی برای طبقهبندی واریانتها (Variant Classification)
- بازسازی و تجهیز کلاسهای آموزشی به سیستمهای هوشمند (ویدئوکنفرانس، تخته هوشمند)
- ایجاد آزمایشگاه آموزشی مجهز برای دانشجویان
- راهاندازی اتاق کنفرانس با ظرفیت مناسب برای سمینارها و ژورنال کلابها
- ایجاد فضای کاری مناسب برای دانشجویان PhD و پژوهشگران
۵. تعامل با جامعه و سیاستگذاری
هدف: ایفای نقش مؤثر در سیاستگذاری سلامت کشور
- مشارکت فعال در کمیتههای تخصصی وزارت بهداشت برای تدوین دستورالعملهای ملی غربالگری ژنتیک
- ارائه پیشنهادهای علمی برای اصلاح قوانین مرتبط با آزمایشهای ژنتیک و مشاوره
- همکاری در تدوین بسته خدمات پایه سلامت (نظام بیمه) برای پوشش خدمات ژنتیک
- مشارکت در تدوین سند ملی بیماریهای نادر و ژنتیکی کشور
- برگزاری سمینارهای عمومی سالانه با موضوعات کاربردی (مشاوره پیش از ازدواج، غربالگری نوزادان، ژنتیک سرطان)
- تولید محتوای آموزشی چندرسانهای (ویدئو، اینفوگرافیک، پادکست) برای شبکههای اجتماعی
- حضور فعال در رسانههای جمعی (رادیو، تلویزیون، مصاحبههای خبری) برای پاسخگویی به سوالات عمومی
- برگزاری کارگاههای آموزشی برای بهورزان، مراقبان سلامت و کارکنان مراکز بهداشتی
- مشارکت در رویدادهای عمومی مانند هفته سلامت و روز جهانی بیماریهای نادر
- ایجاد وبسایت اطلاعرسانی با محتوای سادهشده برای عموم
- همکاری با سازمانهای بیمهگر برای پوشش هزینههای تشخیص ژنتیک
- برگزاری دورههای آموزشی برای پزشکان عمومی در زمینه ارجاع صحیح بیماران به مشاوره ژنتیک
- برگزاری کارگاههای تخصصی برای متخصصان زنان، اطفال و داخلی درباره غربالگری و تشخیص ژنتیک
- آموزش ماماها و کارشناسان مامایی در زمینه مشاوره پیش از ازدواج و بارداری
- برگزاری دورههای آموزشی برای پرستاران در زمینه مراقبت از بیماران ژنتیکی
- ایجاد بستههای آموزشی استاندارد برای مراکز بهداشتی سراسر کشور
- همکاری با شرکتهای دانشبنیان برای تولید کیتهای تشخیصی داخلی
- تبادل استاد و دانشجو با مراکز بینالمللی
- انتشار گزارشهای علمی از دادههای ژنتیکی جمعیت ایرانی در مجلات بینالمللی
شاخصهای ارزیابی (KPI)
- تعداد مقالات منتشر شده در مجلات معتبر سالانه
- تعداد پروژههای پژوهشی فعال و خاتمهیافته
- نرخ رضایت دانشجویان از دورههای آموزشی
- تعداد بیماران تحت پوشش خدمات مشاوره ژنتیک